TUYÊN TRUYỀN LUẬT PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT NĂM 2026:
ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC, NÂNG CAO HIỆU QUẢ TIẾP CẬN PHÁP LUẬT

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, giảng viên, viên chức, người lao động và người học; góp phần xây dựng môi trường giáo dục kỷ cương, dân chủ, an toàn và thượng tôn pháp luật. Nhằm tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác này, ngày 23/8/2026, Quốc hội đã thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật số 12/2026/QH16. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027 và thay thế Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2012/QH13. Việc ban hành Luật mới đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng về cơ sở pháp lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong bối cảnh chuyển đổi số và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

1. Mở rộng quyền tiếp cận pháp luật, nâng cao trách nhiệm của mỗi cá nhân

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 tiếp tục khẳng định quyền của công dân trong việc tiếp cận pháp luật, thụ hưởng và tham gia các hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách; được hướng dẫn tìm hiểu pháp luật và tham gia đóng góp ý kiến xây dựng chính sách, pháp luật. Đồng thời, công dân có nghĩa vụ tuân thủ Hiến pháp, pháp luật và có trách nhiệm chủ động học tập, tìm hiểu pháp luật, góp phần xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật.

Quy định này cho thấy phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan Nhà nước mà còn gắn liền với trách nhiệm của mỗi cá nhân và toàn xã hội. Việc chủ động tìm hiểu các quy định pháp luật giúp mỗi người nhận biết rõ quyền, nghĩa vụ của mình, nâng cao khả năng phòng ngừa vi phạm, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, đồng thời góp phần xây dựng môi trường sống và làm việc có kỷ luật, kỷ cương.

2. Đổi mới nội dung, hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật gắn với chuyển đổi số

Một trong những định hướng đáng chú ý của Luật là tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật. Theo đó, việc phổ biến pháp luật được thực hiện thông qua nhiều hình thức như cổng, trang thông tin điện tử; báo chí và phương tiện thông tin đại chúng; nền tảng số, mạng xã hội; hướng dẫn, giải đáp pháp luật; hội nghị, hội thảo, tọa đàm, cuộc thi tìm hiểu pháp luật và các hình thức phù hợp khác.

Đáng chú ý, Luật quy định về việc sử dụng Cổng Pháp luật quốc gia như một nền tảng số dùng chung, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan, tổ chức, cá nhân, người dân và doanh nghiệp tiếp cận thông tin pháp luật. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phổ biến, giáo dục pháp luật phải bảo đảm kiểm soát, cập nhật thông tin từ các nguồn chính thức, kiểm chứng tính chính xác và thực hiện việc cảnh báo, đính chính theo quy định.

3. Lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, bảo đảm tính thiết thực và dễ tiếp cận

Luật định hướng hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật phải được thực hiện kịp thời, thường xuyên, liên tục, chính xác, rõ ràng, dễ hiểu, công khai và minh bạch. Nội dung và hình thức tuyên truyền cần phù hợp với đặc điểm, nhu cầu, văn hóa, ngôn ngữ và địa bàn cư trú của từng nhóm đối tượng; đồng thời gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng pháp luật với tổ chức thi hành pháp luật và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Luật cũng chú trọng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đối với các nhóm đối tượng đặc thù, qua đó góp phần bảo đảm cơ hội tiếp cận thông tin pháp luật, nâng cao nhận thức và khả năng tự bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mỗi người. Việc đa dạng hóa hình thức tuyên truyền không chỉ giúp thông tin pháp luật đến gần hơn với người dân mà còn góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong thực tiễn.

4. Nâng cao trách nhiệm phổ biến, giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục đại học

Đối với các cơ sở giáo dục đại học, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật có ý nghĩa thiết thực trong việc xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, nâng cao ý thức trách nhiệm và hình thành thói quen tuân thủ pháp luật trong đội ngũ cán bộ, giảng viên, viên chức, người lao động và sinh viên. Việc trang bị kiến thức pháp luật cần gắn với hoạt động quản lý, giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học và các mối quan hệ phát sinh trong nhà trường.

5. Chủ động tìm hiểu, thực hiện pháp luật, góp phần xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật

Việc ban hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy, phương thức và nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, trong đó chú trọng quyền tiếp cận pháp luật, trách nhiệm chủ động học tập pháp luật và ứng dụng công nghệ trong hoạt động tuyên truyền. Luật sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/3/2027; do đó, các cơ quan, tổ chức và cá nhân cần chủ động tìm hiểu các quy định mới, đồng thời tiếp tục thực hiện đúng các quy định pháp luật hiện hành trong thời gian chuyển tiếp.

Tìm hiểu pháp luật là trách nhiệm của mỗi cá nhân; chấp hành pháp luật là nền tảng của kỷ cương; xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Thông qua việc nâng cao nhận thức và ý thức tuân thủ pháp luật, mỗi thành viên Nhà trường góp phần xây dựng Trường Đại học Xây dựng Miền Tây ngày càng kỷ cương, trách nhiệm, minh bạch và phát triển bền vững.

Tham khảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026: Tại đây

Ban Pháp chế và Kiểm tra nội bộ tổng hợp.